Over de begroting Rheden

Onderstaande tekst heb ik in de raadsvergadering van 8 november over de

begroting 2023 uitgesproken: 

Hybride, crisis, vertrouwen: woorden die maar in mijn hoofd blijven zoemen.  Hybride auto’s, hybride warmtepomp, hybride oorlog en ik voeg daar aan toe: de hybride maatschappij. Een maatschappij van twee en misschien wel meer sporen, waar grote groepen mensen soms lijnrecht tegenover elkaar staan. De stad tegen het platteland, de elite tegen het plebs.     

De samenleving wordt geteisterd  door crises in alle soorten en maten. Crises die in elkaar haken en elkaar versterken. Stikstofcrisis, klimaatcrisis, toeslagencrisis, wooncrisis, zorgcrisis, coronacrisis, migratiecrisis. En natuurlijk de energiecrisis en de superinflatie.

En als toegift de Russische despoot die dood en verderf zaait in de Oekraïne en verschillende van de eerder genoemde crises verder verscherpt, verdiept en verzwaard.

In dit klimaat is het vertrouwen in de overheid aan het verdampen en een groot deel van de bevolking is zelfs al helemaal afgehaakt.

Dat wantrouwen naar de overheid wordt niet alleen gevoeld door een groot deel van de bevolking. Er is ook een vertrouwenscrisis tussen de verschillende overheden! Tussen het centrale gezag en het lokale bestuur. Dat besef drong tot me door bij de voorbereidende vergaderingen voor deze programmabegroting. Misschien zonder dat men het zelf niet echt beseft. De burgemeester die voor de zekerheid toch maar een bedrag als risico reserveert voor het geval dat het rijk toch niet alle kosten voor asielzoekers en statushouders vergoedt. Een wethouder die aangeeft dat hij  ondanks eerdere toezeggingen geen volledige compensatie van het rijk verwacht voor de invoeringskosten van de Omgevingswet. Terwijl dat nog helemaal niet zeker is getuige de antwoorden op een van mijn vragen over de kostenneutraliteit van de invoering van de Omgevingswet waarin overigens opnieuw dat wantrouwen tot uiting komt.

Aanvankelijk vond ik de opzet van de begroting als document best logisch en begrijpbaar. Maar hoe meer ik me in de testen en cijfers verdiepte hoe vaker de twijfel toesloeg. De in het technisch vragenuur gepresenteerde doelenboom gaf inzicht in de wijze waarop het begrotingsdocument is opgebouwd. Het alleen vastleggen van doel en resultaat is mij op sommige punten te globaal. Om de controlerende rol van de raad goed te kunnen invullen is meer informatie nodig.   

Ik heb sterk de indruk dat de acties en de daarbij horende kosten die daarvoor nodig zijn om de gestelde doelen te bereiken in veel gevallen niet bekend zijn en dat daarmee de onderbouwing voor de begroting van een aantal doelen wankel is. Daardoor kan ik minder goed beoordelen of de gevraagde budgetten die aan de taakvelden zijn gekoppeld terecht zijn.

Wat mij vooral in het oog springt zijn de kosten voor de bedrijfsvoering. In vergelijking met de programmabegroting van 2022-2025 maken deze kosten een gigantische sprong. In 2023 van 640.000 euro naar 2.769.00 euro. Dat is meer dan viermaal zoveel als vorig jaar was voorzien. De meerjarenbegroting voor de komende vier jaar maakt een reuzensprong van 2.735.00 euro naar 17.626.000 euro in de komende vier jaren. Bijna 15 miljoen euro meer dan vorig jaar was voorzien. Meer dan het zesvoudige!

 

Kosten bedrijfsvoering (bedrag * 1000)
2022	815		0,00%
2023	640	2769	432,66%
2024	640	4335	677,34%
2025	640	5408	845,00%
2026		5114
Vier jaar	2735	17626	644,46%

Een van de posten van bedrijfsvoering betreft de professionalisering van de organisatie. In 2021-2022 is uitvoering gegeven aan Fase 1 van het organisatieplan met als doel te komen tot een toekomstbestendige organisatie waarin “verandering de enige constante” is. Die fase is dus afgerond en de organisatie is nu toekomstbestendig. In de komende vier jaar wordt fase 2 uitgevoerd. Het hoge verzuim, het hoge verloop, de hoge werkdruk en een te grote span of control bij het management worden nu aangepakt.

Welk prijskaartje hangt er aan de activiteiten die daarvoor nodig zijn? En is daar werkelijk vier jaar voor nodig?  Ik kan nu alleen maar constateren dat de professionalisering de komende jaren 7.640.00 euro gaat kosten.  De gemeente telt 350 werknemers. Dat komt neer op bijna 22.000 euro per werknemer. Dat zijn zeer forse bedragen waarvan ik vind dat ze onvoldoende onderbouwd zijn. En waar zijn de financiële baten van dit alles? Die moeten er toch ook zijn? Is efficiency of medewerkerstevredenheid niet te kwantificeren en in euro’s uit te drukken? Een voorbeeld:  1% ziekteverzuim staat gelijk aan 3,5 medewerkersjaren. Ieder procent dat je wint levert dus een fors bedrag op en drukt de post inhuur. Ik zie dit soort baten nergens terug.  

 

Professionalisering Organisatie	Budget	Aantal Medewerkers	Bedrag per medewerker
2023	€      1.140.000	350	€        3.257
2024	€      1.800.000	350	€        5.143
2025	€      2.400.000	350	€        6.857
2026	€      2.300.000	350	€        6.571
Totaal	€      7.640.000	350	€     21.829

Dan de omgevingswet. In de programmabegroting van 2022 klonk het: Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2022 staan we inhoudelijk en organisatorisch klaar. In 2021 en 2022 is daarvoor een bedrag van 2 miljoen euro in geïnvesteerd. Maar is de gemeente er nu echt klaar voor? Die indruk heb ik nog niet.. Liggen we op koers en zijn we zover dat Rheden per 1 juli 2023 met de omgevingswet kan werken. De komende jaren is er nog eens 1 miljoen euro extra voor de Omgevingswet uitgetrokken. Daarmee komt de implementatie van deze wet tot en met 2026 op meer dan 5 miljoen euro. En zijn we er dan?  Samen met de reeds begrote kosten komt dat neer op 4 miljoen euro nog uit te geven.  Ook hier mis ik baten. Compensatie voor de invoeringskosten door het rijk en/of een begroting van de inkomsten uit leges ontbreken. 

De bestaanszekerheid van veel gezinnen en ondernemingen staat onder hoge druk. Torenhoge energieprijzen en hyperinflatie drijven veel gezinnen en ondernemers naar de rand van de financiële afgrond.  Het prijsplafond voor energie brengt weliswaar enige verlichting maar het voorkomt niet dat veel huishoudens in de financiële problemen raken.  Het gasverbruik is sterk afhankelijk is van het type woning en de isolatie. De grootte van het gezin is eveneens van invloed op het verbruik van gas en stroom. Met een huishouden van 3 of meer personen zit je zo over de grens van 1200 m3 gas en 2900 kWh stroom. En dan betaal je over het meerdere verbruik de marktprijs. Het prijsplafond geldt trouwens niet alleen voor huishoudens maar ook voor andere zogenaamde kleinverbruikers als zzp’ers, verenigingen, kleine maatschappelijke organisaties en een deel van het kleine mkb. Ook in die categorie zullen velen in de knel komen. Denk bijvoorbeeld aan sportverenigingen en winkeliers.  

En de Tegemoetkoming Energiekosten voor het energie-intensieve Midden en Kleinbedrijf voorkomt niet dat veel ondernemers het financieel niet meer kunnen bolwerken. De berichten over bakkers, slagers, garagehouders en horecaondernemers  die het voor gezien houden spreken boekdelen. Daarnaast worden steeds meer productiebedrijven stilgelegd met alle gevolgen van dien, ook voor de werknemers.

Uit berekeningen komt naar voren dat energiearmoede zal gaan optreden bij meer dan de helft van de huishoudens met de laagste inkomens. Maar ook bij hogere inkomens zal er sprake zijn van energiearmoede. Bij inkomens tot zo'n 40.000 euro netto per jaar gaat het om vier op de tien huishoudens, en bij inkomens tot 50.000 euro netto om drie op de tien huishoudens.

Deze huishoudens gaan allereerst bezuinigen op de dagelijkse boodschappen, daarna komt het betalen van de energierekening en de zorgverzekering in de knel. Bijzondere steunmaatregelen als de energietoeslag, de korting op de energierekening en de verhoging van AOW, uitkering en minimumloon met tien procent helpen deze huishoudens een beetje maar lang niet genoeg.

De Volkspartij Politiek Rheden vindt dat de gemeente Rheden daarom zeer terughoudend moet zijn met verdere lastenverzwaring. Lasten wij de problemen van onze inwoners niet verder vergroten. Wij vinden dat we dit niet kunnen vragen van mensen die al in het nauw zitten. Daarom dienen wij samen met het CDA een amendement  in om de verhoging van de OZB te beperken tot de inflatiecorrectie van 3%. Laten we solidair zijn met onze inwoners. Het amendement luidt:

De gemeenteraad in vergadering bijeen op 8 november 2022 sprekende over de programmabegroting 2023-2026

Overwegende dat:

1. de stijging van de kosten voor energie veel huishoudens voor zware financiële uitdagingen stelt.

2. het prijsplafond voor kleinverbruikers enige verlichting biedt maar niet voorkomt dat veel huishoudens, zzp’ers, verenigingen, kleine maatschappelijke organisaties en een deel van het kleine mkb alsnog in de financiële problemen raken.

3. de Tegemoetkoming Energiekosten voor het energie-intensieve Midden en Kleinbedrijf niet voorkomt dat veel ondernemers in de financiële problemen raken

4. de inflatie van 14,5 procent (ultimo september 2022) een verdere verzwaring van de financiële lasten voor veel gezinnen en ondernemers betekent

5. dat een OZB-lastenverzwaring van 9% in deze maatschappelijke context de financiële zorgen van veel Rhedense inwoners nog verder zal vergroten

6. door alleen een inflatiecorrectie van 3% toe te passen de gemeenteraad van Rheden begrip toont voor de lastige financiële situatie waarin veel inwoners verkeren

7. en hiermee haar solidariteit met de inwoners van Rheden tot uitdrukking brengt

Besluit:

a. De passage ‘4e. Ophoging OZB: Voor de opbrengst vanuit de onroerende zaakbelastingen (OZB) wordt uitgegaan van een stijging met het inflatiepercentage van 3% en een stijging van 6% voor realisatie ambities coalitieakkoord 2022-2026’ als volgt te wijzigen:

‘Voor de opbrengst vanuit de onroerende zaakbelastingen (OZB) wordt uitgegaan van een stijging met het inflatiepercentage van 3%’.

b. teksten, tabellen en berekeningen in de programmabegroting 2023-2026 dienovereenkomstig te wijzigen;

c. de door deze maatregel verminderde verwachte opbrengst van ca. 560.00 euro als volgt te dekken:

o 50% uit de stelpost politieke wensen van de raad (waaronder het coalitieakkoord)

o 50% uit het budget voor de professionalisering van de organisatie

Ons voorstel om de OZB-verhoging in de gemeente Rheden te beperken afgewezen

Wij hebben niet kunnen voorkomen dat de gemeente Rheden de OZB (Onroerend Zaak Belasting) de  verhoogt met 9%.  Samen met het CDA hadden wij voorgesteld om deze verhoging te beperken tot een inflatiecorrectie van 3%. De rest van de raad vond dat geen goed idee. Kennelijk begrijpen deze mensen niet dat in deze tijd van torenhoge energierekeningen en superinflatie een belastingverhoging door de lokale overheid een verkeerd signaal is naar onze inwoners. Jammer!

Een van de raadsleden gaf daarvoor als argument dat het haar persoonlijk maar enkele euro's per maand" meer kost. Ze begrijpt kennelijk niet dat onze inwoners hier niet op zitten te wachten. Na een hoge energierekening, de dagelijkse boodschappen die tientallen procenten duurder zijn geworden, de premie zorgverzekering die stijgt : en dan komt als toetje de gemeente ook nog eens haar onbegrip tonen door de belasting te verhogen. Onderstaand de door mij tijdens de raadsvergadering uitgesproken motivering voor de door ons voorgestelde wijziging. 

======================

De bestaanszekerheid van veel gezinnen en ondernemingen staat onder hoge druk. Torenhoge energieprijzen en hyperinflatie drijven veel gezinnen en ondernemers naar de rand van de financiële afgrond.  Het prijsplafond voor energie brengt weliswaar enige verlichting maar het voorkomt niet dat veel huishoudens in de financiële problemen raken.  Het gasverbruik is sterk afhankelijk is van het type woning en de isolatie. De grootte van het gezin is eveneens van invloed op het verbruik van gas en stroom. Met een huishouden van 3 of meer personen zit je zo over de grens van 1200 m3 gas en 2900 kWh stroom. En dan betaal je over het meerdere verbruik de marktprijs. Het prijsplafond geldt trouwens niet alleen voor huishoudens maar ook voor andere zogenaamde kleinverbruikers als zzp’ers, verenigingen, kleine maatschappelijke organisaties en een deel van het kleine mkb. Ook in die categorie zullen velen in de knel komen. Denk bijvoorbeeld aan sportverenigingen en winkeliers.  

En de Tegemoetkoming Energiekosten voor het energie-intensieve Midden en Kleinbedrijf voorkomt niet dat veel ondernemers het financieel niet meer kunnen bolwerken. De berichten over bakkers, slagers, garagehouders en horecaondernemers  die het voor gezien houden spreken boekdelen. Daarnaast worden steeds meer productiebedrijven stilgelegd met alle gevolgen van dien, ook voor de werknemers.

Uit berekeningen komt naar voren dat energiearmoede zal gaan optreden bij meer dan de helft van de huishoudens met de laagste inkomens. Maar ook bij hogere inkomens zal er sprake zijn van energiearmoede. Bij inkomens tot zo'n 40.000 euro netto per jaar gaat het om vier op de tien huishoudens, en bij inkomens tot 50.000 euro netto om drie op de tien huishoudens.

Deze huishoudens gaan allereerst bezuinigen op de dagelijkse boodschappen, daarna komt het betalen van de energierekening en de zorgverzekering in de knel. Bijzondere steunmaatregelen als de energietoeslag, de korting op de energierekening en de verhoging van AOW, uitkering en minimumloon met tien procent helpen deze huishoudens een beetje maar lang niet genoeg.

De Volkspartij Politiek Rheden vindt dat de gemeente Rheden daarom zeer terughoudend moet zijn met verdere lastenverzwaring. Lasten wij de problemen van onze inwoners niet verder vergroten. Wij vinden dat we dit niet kunnen vragen van mensen die al in het nauw zitten. Daarom dienen wij samen met het CDA een amendement  in om de verhoging van de OZB te beperken tot de inflatiecorrectie van 3%. Laten we solidair zijn met onze inwoners. Het amendement luidt:

De gemeenteraad in vergadering bijeen op 8 november 2022 sprekende over de programmabegroting 2023-2026

Overwegende dat:

1. de stijging van de kosten voor energie veel huishoudens voor zware financiële uitdagingen stelt.

2. het prijsplafond voor kleinverbruikers enige verlichting biedt maar niet voorkomt dat veel huishoudens, zzp’ers, verenigingen, kleine maatschappelijke organisaties en een deel van het kleine mkb alsnog in de financiële problemen raken.

3. de Tegemoetkoming Energiekosten voor het energie-intensieve Midden en Kleinbedrijf niet voorkomt dat veel ondernemers in de financiële problemen raken

4. de inflatie van 14,5 procent (ultimo september 2022) een verdere verzwaring van de financiële lasten voor veel gezinnen en ondernemers betekent

5. dat een OZB-lastenverzwaring van 9% in deze maatschappelijke context de financiële zorgen van veel Rhedense inwoners nog verder zal vergroten

6. door alleen een inflatiecorrectie van 3% toe te passen de gemeenteraad van Rheden begrip toont voor de lastige financiële situatie waarin veel inwoners verkeren

7. en hiermee haar solidariteit met de inwoners van Rheden tot uitdrukking brengt

Besluit:

a. De passage ‘4e. Ophoging OZB: Voor de opbrengst vanuit de onroerende zaakbelastingen (OZB) wordt uitgegaan van een stijging met het inflatiepercentage van 3% en een stijging van 6% voor realisatie ambities coalitieakkoord 2022-2026’ als volgt te wijzigen:

‘Voor de opbrengst vanuit de onroerende zaakbelastingen (OZB) wordt uitgegaan van een stijging met het inflatiepercentage van 3%’.

b. teksten, tabellen en berekeningen in de programmabegroting 2023-2026 dienovereenkomstig te wijzigen;

c. de door deze maatregel verminderde verwachte opbrengst van ca. 560.00 euro als volgt te dekken:

o 50% uit de stelpost politieke wensen van de raad (waaronder het coalitieakkoord)

o 50% uit het budget voor de professionalisering van de organisatie

Zo zie ik dat

De bestaanszekerheid van veel gezinnen en ondernemingen staat onder grote druk. 

De energieprijzen zijn absurd en de inflatie stijgt naar bizarre hoogten De overheidssteun voor de energierekening zal niet voorkomen dat veel gezinnen in de problemen zullen raken. Het prijsplafond voor kleinverbruikers dat vanaf 1 januari gaat gelden is daarvoor te scherp. Dat plafond geldt naast huishoudens ook voor zzp’ers, winkels, verenigingen en kleine maatschappelijke organisaties. En voor ondernemingen die veel energie gebruiken is nog praktisch niets geregeld. En dat zijn er heel veel. Bedrijven leggen de productie stil en andere, veelal kleine, ondernemingen staan aan de rand van de afgrond.  

De financiële situatie van de gemeente Rheden houdt ook niet over. Het masterplan Veluwezoom en het nieuwe gemeentehuis kosten al bakken met geld. De gemeente komt net uit een financieel dal en de risico’s zijn groot. Maar de huidige Rhedense coalitie (GroenLinks, PvdA, D66, GPR Burgerbelangen, CU) wil graag geld voor haar andere plannen.  En daarom wil het gemeentebestuur de OZB in 2023 met 9% verhogen.

Dit plan zal onze inwoners nog verder in de penarie brengen. Het geeft ons inziens geen pas om juist nu een belastingverhoging door te voeren.

Zo zie ik dat!

(Column gemeentepagina Regiobode 25-10-2022)

Prestigeproject gemeentehuis naar 30,7 miljoen euro

De Rhedense gemeenteraad heeft ingestemd met het verhogen van het bouwbudget voor het nieuwe gemeentehuis van 18 miljoen naar 26,5 miljoen euro. Maar da´s niet het complete verhaal. Er is nauwelijks aandacht besteed aan de eenmalige kosten (bijv. sloop oude gemeentehuis) die ook gemaakt moeten worden. Die stijgen van 3,7 miljoen naar 4,2 miljoen euro. Opgeteld komt het totaalbudget voor het nieuwe gemeentehuis op 26,5 + 4,2 = 30,7 miljoen euro.

VVD, CDA en de Volkspartij Politiek Rheden hadden voorgesteld om terug naar de tekentafel te gaan om te bezien of door verdere versobering de kosten omlaag kunnen. Helaas werd dit door de coalitiepartijen (die een meerderheid hebben) verworpen. Die laten zich dit mooie nieuwe gebouw niet door de neus boren.

Aldus werd de verhoging erdoor gedrukt. Met als belangrijkste argument dat terug naar de tekentafel te veel geld zou kosten waarvoor de kosten op meer dan één miljoen euro zouden uitkomen.

Dit gaat niet goed. Er ligt een groot aantal risico’s op de loer die nieuwe gaten in de begroting kunnen slaan. Hier blijft het echt niet bij! Op termijn zal opnieuw om meer geld worden gevraagd.

Het is niet verantwoord om meer geld aan dit project uit te geven in een tijd waarin honderden burgers in de gemeente Rheden worstelen om hun hoofd boven water te houden.

De overheidssteun voor de energierekening voorkomt niet dat veel huishoudens in de problemen zullen raken. Het prijsplafond (1200m3 gas en 2900 kWh elektriciteit) is daarvoor te scherp. Veel gezinnen zullen daar ver bovenuit komen.

Daarnaast treffen de energieprijzen vrijwel alle ondernemers van klein tot groot in het hart.  Er vallen nu al bedrijven om!

Een pas op de plaats met het nieuwe gemeentehuis zou echt veel verstandiger zijn.   

Theo Kooijmans
Fractievoorzitter Volkspartij Politiek Rheden

Verdeling vaste en variabele contracten huishoudens

Veel mensen zijn de afgelopen periode noodgedwongen overgestapt van vaste naar variabele contracten voor energie. Inmiddels heeft twee-derde van de huishoudens een variabel contract. Met de daaraan gekoppelde onzekerheid over de almaar oplopende tarieven.

In onderstaandfe grafieken de verdeling voor de contracten voor gas en voor elektriciteit.

. 

Gemiddelde energietarieven (elektriciteit) voor consumenten (eind augustus 2022)

Gemiddeld tarief voor de consument per kilowattuur (kWh) voor de levering van elektriciteit bij het afsluiten van een nieuw contract. De werkelijke hoogte van dit bedrag per huishouden is afhankelijk van het type contract, de duur van het contract en de leverancier waarmee de consument dit contract aangaat.

In onderstaande grafiek het verloop van de consumentenprijzen  van elektriciteit per kWh over de afgelopen twaalf maanden.

De kolommen: 

Variabel leveringstarief
Gemiddeld tarief dat de consument per kilowattuur  betaalt aan variabele kosten voor de levering van elektriciteit bij het afsluiten van een nieuw contract. De werkelijke hoogte van dit bedrag per huishouden is afhankelijk van het type contract, de duur van het contract en de leverancier waarmee de consument dit contract aangaat

Belastingen

Belastingen = Opslag duurzame energie (ODE) + Energiebelasting + BTW

Totaalprijs
Prijs =  Variabel leveringstarief +  Belastingen (Opslag duuzrame energie (ODE) + Energiebelasting + BTW) 

========================

In onderstaande grafiek het verloop van de consumentenprijzen  van elektriciteit per kWh over de afgelopen twaalf maanden uitgesplitst naar prijscomponent.   

De kolommen: 

Variabel leveringstarief
Gemiddeld tarief dat de consument per kilowattuur  betaalt aan variabele kosten voor de levering van elektriciteit bij het afsluiten van een nieuw contract. De werkelijke hoogte van dit bedrag per huishouden is afhankelijk van het type contract, de duur van het contract en de leverancier waarmee de consument dit contract aangaat

Opslag duurzame energie (ODE)

Heffing op het verbruik van elektriciteit (en ook aardgas) om het stimuleren van de productie van duurzame energie te financieren. Besloten in de Wet opslag duurzame energie- en klimaattransitie.

Energiebelasting

Belasting over het verbruik van elektriciteit (en ook aardgas). Dit is besloten in de Wet belastingen op milieugrondslag.

BTW
Bedrag aan BTW over het Variabel leevringstarief, de ODE en de energiebelasting samen. 

Totaalprijs
Totaalprijs =  Variabel leveringstarief +  Opslag duuzrame energie (ODE) + Energiebelasting + BTW 

=============================================================

Vermindering energiebelasting

Op de energiebelasting wordt een vermindering toegepast (ook wel heffingskorting genoemd). Deze wordt per elektricitetisaansluiting uitgekeerd. Dit is besloten in de Wet belastingen op milieugrondslag.

Deze bedragen worden dus in mindering gebracht op de jaarrekening. 

Onderstaand de bedragen inclusief en exclusief BTW. 

Gemeente Rheden trekt 600.000 euro uit voor steunfonds ter bestrijding armoede

Wij werden door B&W van Rheden in onderstaande brief geïnformeerd over het instellen van een steunfonds van 600.000 euro oor de bestrijding van dreigende armoede door de exploderende energieprijzen en de torenhoge inflatie. 

=======

Beste raadsleden,

Als college van burgemeester en wethouders zien wij zorgen bij onze inwoners over de financiële en
sociale bestaanszekerheid als gevolg van onder meer de hoge energieprijzen en de stijgende inflatie.
Samen met onze maatschappelijke partners willen wij nog dit jaar zoeken naar maatregelen voor de
korte termijn en passende ondersteuning voor diegenen die dat hard nodig hebben. Het gaat hierbij
een mix van generieke en maatwerkoplossingen in de volle breedte van de gehele samenleving waar
acute knelpunten ontstaan.

Vooruitlopend en naast de maatregelen vanuit de Rijksoverheid willen wij dit jaar € 600.000,- vrijmaken voor een steunfonds met dekking uit de resterende coronamiddelen. Wij zijn druk bezig om mogelijke maatregelen in beeld te brengen en deze te financieren uit dit fonds in samenwerking met onze maatschappelijke partners.

Ook in de nog te behandelen programmabegroting 2023 (november 2022) zal hier aandacht voor
worden gevraagd. Zodra wij een passend maatregelenpakket in beeld hebben, berichten wij u hier
nader over.

Met vriendelijke groet,
Burgemeester en wethouders van Rheden

Gemiddelde energietarieven (gas) voor consumenten (eind augustus 2022)

Gemiddeld tarief dat de consument per kubieke meter betaalt voor de levering van gas bij het afsluiten van een nieuw contract. De werkelijke hoogte van dit bedrag per huishouden is afhankelijk van het type contract, de duur van het contract en de leverancier waarmee de consument dit contract aangaat.

In onderstaande tabel de prijsopbouw in detail van aardgas per m3.   

Variabel leveringstarief

Gemiddeld tarief dat de consument per kubieke meter betaalt aan variabele kosten voor de levering van gas bij het afsluiten van een nieuw contract. De werkelijke hoogte van dit bedrag per huishouden is afhankelijk van het type contract, de duur van het contract en de leverancier waarmee de consument dit contract aangaat.

BTW 

Belasting Toegevoegde Waarde (verlaagd tarief 9%)

Opslag duurzame energie (ODE)

Heffing op het verbruik van elektriciteit en aardgas om het stimuleren van de productie van duurzame energie te financieren. Besloten in de Wet opslag duurzame energie- en klimaattransitie.

Energiebelasting

Belasting over het verbruik van elektriciteit en aardgas. Dit is besloten in de Wet belastingen op milieugrondslag.

=========================================================================

In onderstaande tabel de prijsopbouw in- en exclusief belasting en heffingen.    

Variabel leveringstarief

Gemiddeld tarief dat de consument per kubieke meter betaalt aan variabele kosten voor de levering van gas bij het afsluiten van een nieuw contract. De werkelijke hoogte van dit bedrag per huishouden is afhankelijk van het type contract, de duur van het contract en de leverancier waarmee de consument dit contract aangaat.

Belastingen en heffingen

Belasting  en ehffingen (BTW, Opslagen en Energiebelasting) 

Totaal prijs 

Consumentenprijs per m3 

Nieuw gemeentehuis kost meer dan 30 miljoen euro

Ik kan vanavond (27 sept) vanwege positieve corona-test helaas niet bij de raadsvergadering aanwezig zijn en ik kan ook niet inspreken. In overleg met de burgemeester (in het BCO, het bestuurlijk coördinatie overleg) vonden we een oplossing om via Teams digitaal aan het debat deel te nemen. Nou, mooie oplossing hoor, maar dat gaat toch niet door. Vanmorgen kreeg ik het bericht dat dit wettelijk niet meer mag. Balen dus! 

Daarom onderstaand de teksten onze meningen die ik tijdens het debat had willen uitspreken.

---------------
  

Nieuw gemeentehuis kost meer dan 30 miljoen euro

Het nieuwe gemeentehuis, een ruimtelijk, licht en visueel aantrekkelijk ontwerp. Een genot voor het oog. Voor de toekomstige gebruikers, de ambtenaren en het gemeentebestuur inclusief de gemeenteraad echt iets om je op te verheugen en naar uit te zien. 

Helaas zitten de omstandigheden dit mooie toekomstbeeld in de weg. Een overschrijding van het oorspronkelijke budget van 18 miljoen naar 26,5 miljoen euro valt heel erg moeilijk te verteren. Maar in werkelijkheid kost het nieuwe gemeentehuis zelfs meer dan 30 miljoen euro (zie verderop) 

Terwijl veel burgers slapeloze nachten hebben van de energierekening en de inflatie en niet meer weten hoe ze de eindjes aan elkaar moeten knopen vraagt het college doodgemoedereerd 8,5 miljoen euro, een verhoging met bijna 50% extra,  voor het nieuwe gemeentehuis.

Dat terwijl de karkas van het oude gemeentehuis er nog staat, er nog allerlei verrassingen in de bodem zitten, de grond nog niet bouwrijp is en het oude gemeentehuis nog verder moet worden afgebroken. Laat staan dat de bouw al is begonnen.

Een verhoging van 8,5 miljoen euro in 3 maanden tijd is sowieso absurd. Ik krijg een déjà vu met Hart van Dieren en de Traverse Dieren. Ook een groot project waar de kosten gierend uit de hand liepen. Uiteindelijk werd het project sterk versoberd en als Traverse Dieren afgerond. Daar kon terug naar de tekentafel dus wel.

Eind 2020 is al besloten om scenario 4, de bouw van een nieuw gemeentehuis op de plek van het oude gemeentehuis,  uit te voeren. Pas medio dit jaar werden het definitieve ontwerp en het technisch ontwerp op tafel. Waarom moest dat zolang duren?  Corona is daar maar deels een excuus voor. Oorspronkelijk zou het gemeentehuis van 2023 worden opgeleverd, nu staat de planning op eerste kwartaal 2024. Had daar niet wat meer vaart mee gemaakt kunnen worden?

De informatieverstrekking over de actualisatie van het budget krijgt van mij ook niet de schoonheidsprijs. Warrig, vaag verhullend taalgebruik, in brokjes en op sommige plekken voor meerdere uitleg vatbaar. Kortom niet erg transparant.  En ik heb nog steeds geen compleet dekkingsplan voor het nieuwe budget.

We hebben tot nu vooral over een verhoging van de structurele investering met 8.5 miljoen naar 26,5 miljoen euro gesproken.  Maar ook de incidentele lasten gaan omhoog en wel met bijna 0,5 miljoen tot meer dan 4 miljoen euro.

In totaal komen de  kosten voor het nieuwe gemeentehuis in dit voorstel uit op meer dan 30 miljoen euro.  (zie onder: uit het raadsvoorstel) 

Structureel	Budget oud	Nieuw Budget voorstel	Verschil
Bouwkosten	€       13.800.500	€       19.824.500	€         6.024.000
Terrein		€         1.750.000	€         1.750.000
Algemene Kosten	€         4.228.900	€         4.977.800	€             748.900
Subtotaal investeringskrediet	€ 18.029.400,00	€ 26.552.300,00	€   8.522.900,00
Incidenteel	Budget oud	Nieuw Budget voorstel	Verschil
Sloopkosten	€         1.187.800	€         1.868.900	€             681.100
Overige incidentele lasten	€         2.526.500	€         2.332.800	€           -193.700
Subtotaal incidentele lasten	€    3.714.300,00	€   4.201.700,00	€       487.400,00
TOTAAL	€ 21.743.700,00	€ 30.754.000,00	€   9.010.300,00

Er wordt gedaan aan wensdenken. Zoals het verlagen van de rekenrente van 1,5 % naar 1%. Dat wordt gerechtvaardigd door in de programma begroting 2022-2025 gehanteerde  lage omslagpercentage van 0,35 %.

Het college rekent zich rijk met het verlagen van die rekenrente van 1,5% naar 1 %. Dat levert volgens haar de volgende ruimte in de begroting:
Structureel: € 161.500,00.
Incidenteel: € 855.800,00

Het bedrag van € 161.500,00 wordt in het structurele investeringskrediet opgenomen. Die € 855.800,00 is deels voor incidentele lasten.  

Met die € 855.800,00 incidenteel is toch iets vreemds aan de hand. Hiervan gaat € 487.400,00 naar het budget voor incidentele lasten. Maar het overblijvende bedrag van € 368.400,00 is niet in dat budget opgenomen. Daarvan zegt het college dat het beschikbaar is voor eventuele tegenvallers. Vreemde manoeuvre hoor. Niet in het budget maar wel in de achterzak houden? Zijn er soms nog meer van die potjes die op die manier uit het zicht raken?

Waarom er voor een verlaging van 1,5% naar 1% is gekozen en niet bijvoorbeeld naar een verlaging van 1,5% naar 0,5% is niet duidelijk. Niet dat ik dat zou aanbevelen hoor. Gewoon nieuwsgierigheid. Werd zo’n stap soms te gortig? Voelde het college  zelf al dat ze zich met die renrenteverlaging op glad ijs bevond?

De rentes schieten omhoog. Kijk maar naar de hypotheekrente. En de Europese Centrale Bank verhoogde onlangs het belangrijkste rentetarief zelfs met 0,75 % wat ongekend is in de historie van deze centrale bank. En het college noemt de renteverlaging naar 1% realistisch? 

De financiële positie van Rheden is toch al niet florissant. De gemeente wordt jaar op jaar gered door de meicirculaire die de afgelopen jaren steevast een fikse verhoging van de rijksvergoeding voor de gemeente in het vat had.

Volgens mij zijn we inmiddels wel uit de droom van eind 2022 ontwaakt toen alle economische en financiële seinen nog op groen stonden. We leven nu in een andere werkelijkheid. Met een inflatie van een dikke 10% en rentetarieven die in rap tempo worden verhoogd staan de seinen nu op dieprood. Daarbij komen nog andere risico’s zoals de vervuiling van de bodem met asbest.

Onze inwoners hebben niet de vrijheid om hun financiële budget even naar boven bij te stellen. Zij hebben slapeloze nachten over hun financiële positie en vragen zich af hoe zij de eindjes aan elkaar kunnen knopen. 

Het is niet anders: ook de gemeente zal de broekriem aan moeten halen. De Volkspartij Politiek Rheden is daarom (overigens samen met de VVD en het CDA) van mening dat het plan gemeentehuis terug moet naar de tekentafel voor beter betaalbare  oplossingen. Wij zijn medeondertekenaar van het amendement dat daartoe vanavond wordt ingediend. 

Wees creatief, en bedenk oplossingen, schrap functies,  kijk naar alternatieven en wellicht kunt u intern in de gemeentelijke uitgaven andere acceptabele financiële keuzes maken of elders financiële bronnen aanboren. Geacht college tel uw knopen, neem de motie die door  de VVD,  het CDA en de Volkspartij Politiek Rheden wordt ingediend ter harte en kom bij ons terug met een plan voor een nieuw gemeentehuis dat wel acceptabel is.

- Aanleggen buitenterrein kost € 1.759.000,00: moet dat zo nodig nu? En voor die prijs? 

- En moeten we echt zo nodig uitkijken Rhederoord? Mooi hoor, maar is het nodig? Iets minder luxe dan maar.

- Thuiswerken is de norm. Dat gebeurt bij de gemeente al volop. Het aantal werkplekken kan best verder omlaag.

 - Moet alles centraal? Ik denk dat de publieksbalies in Velp en Dieren daar rustig kunnen blijven. Dicht bij de burgers. Prima toch!

 - Als er echt behoefte is aan kantoorruimte: ik weet nog wel een kantoorpand, bijv. het voormalig Vivare-kantoor aan de Waterstraat in Velp.

- ..

Onderzoek het! En zeg niet dat het niet soberder kan!