Programmabegroting 2027-2030 - Over financiële houdbaarheid

Dinsdag 3 november vond de raads-vergadering over de
begroting 2027-2030 plaats. Over financiële houdbaarheid.

Schuldquote loopt op, solvabiliteit daalt

De financiële positie staat onder druk. De netto schuldquote stijgt van 73% in 2027 naar 117% in 2030, terwijl de solvabiliteitsratio daalt van 13% naar 10%.

Het college erkent deze ontwikkeling en noemt mogelijke maatregelen, zoals het terugdringen van vreemd vermogen en minder financiering van investeringen met leningen. 

Maar welke concrete maatregelen gaat het college nemen om de schuldquote te verlagen, de solvabiliteit te versterken en de financiële positie op langere termijn houdbaar te houden? 

En juist die vraag bleef onbeantwoord!

Programmabegroting Rheden 2027-2030 – Ombuigingen

Dinsdag 3 november vond de raads-vergadering over de begroting 2027-2030 plaats. 

Over ombuigingen

Ook zonder de omissie zijn er genoeg redenen voor een kritisch politiek oordeel over deze begroting.

Forse ombuigingen, onzekere opbrengsten

Voor 2027 is maar liefst € 12,3 miljoen aan ombuigingen ingeboekt: verdeeld over € 7,2 miljoen aan lagere uitgaven en € 5,1 miljoen aan hogere inkomsten.

Met 17 nieuwe raadsleden sinds april 2026 was het een kleine moeite geweest om bij de begroting een overzicht te voegen van deze ombuigingen, inclusief hun status. De raad moet goed zicht hebben en houden waarop wordt bezuinigd, wat de gevolgen zijn voor inwoners en of de beoogde besparingen haalbaar zijn.

Daarom willen wij dat de  Monitoring Ombuigingen, zoals die in de vorige raadsperiode via de financiële commissie plaatsvond, wordt voortgezet. Kan het college dit toezeggen of is daarvoor een motie nodig? (toevoeging: de wethouder heeft dit vervolgens tijdens de vergadering toegezegd) 

Programmabegroting Rheden 2027-2030 - De Omissie

Dinsdag 3 november vond de raads-vergadering over de begroting 2027-2030 plaats.

Hier het eerste deel van onze inbreng. 

Over de omissie, een fout in de begroting van 1,8 miljoen euro.

De gemeenteraad moet kunnen vertrouwen op een programmabegroting die een volledig en realistisch beeld geeft van de inkomsten en uitgaven. Alleen dan kan de raad zijn kaderstellende en controlerende taak goed uitvoeren.

Inmiddels weten we dat dit bij de programmabegroting 2027 niet is gelukt. De geconstateerde omissie leidt tot forse correcties: van € 1,8 miljoen nadelig in 2027 tot € 535.000 nadelig in 2030.

Het oorspronkelijk geraamde structurele overschot van € 412.000 in 2027 slaat, na verwerking van de correctie en de septembercirculaire, om in een tekort van € 538.000. Ook de jaren daarna bieden nauwelijks perspectief. Zonder de positieve effecten van de septembercirculaire zouden de structurele tekorten in 2027, 2028 en 2029 respectievelijk circa € 1,4 miljoen, € 549.000 en € 327.000 bedragen.

Bovendien ontbreekt in de informatiebrief het effect van de omissie op het meerjarig financieel perspectief.  Op basis van mijn eigen berekening ontstaat al in 2027 een tekort van € 902.000 en in 2028 een tekort van € 142.000. Dat zijn harde tekorten. 

Het is mooi dat de stijging van de afvalstoffenheffing kan worden teruggebracht van 20% naar 8%. Dat scheelt behoorlijk, enige tientallen euro’s per jaar.

En dat de fout eerlijk is gemeld, verdient waardering. Maar dat de daadwerkelijke financiële verwerking en de consequenties worden doorgeschoven naar de eerste bestuursrapportage die pas halverwege 2027 verschijnt, vinden wij eigenlijk onacceptabel. De raad moet niet nog acht maanden wachten op een volledig financieel beeld.

Dan de rol van de provincie Gelderland.

Heeft het college de provincie geïnformeerd over de omissie en het besluit de financiële correctie pas in de eerste bestuursrapportage van 2027 te verwerken? Zo ja, wat is het oordeel van de provinciale toezichthouder? Zo nee, waarom is deze kwestie niet besproken, terwijl de correctie leidt tot een harde tekorten van 902.000 euro in 2027 en 142.000 euro in 2028 en een structureel tekort van € 538.000 in 2027?

Kan het college bovendien bevestigen dat de provincie haar toezicht baseert op de gecorrigeerde cijfers en niet uitsluitend op de oorspronkelijke programmabegroting?

Wij vinden het noodzakelijk dat de raad duidelijkheid krijgt over de informatievoorziening aan de provincie en haar oordeel over deze werkwijze. De raad moet niet hoeven gissen naar de financiële en bestuurlijke aanvaardbaarheid ervan.

Wat moeten we nu met deze begroting?

We weten niet hoe de omissie financieel wordt verwerkt, noch wat de gevolgen zijn voor het beleid, de weerstandsratio, de schuldquote en de solvabiliteit. Moet er straks een greep in de reserves worden gedaan? Krijgen we dat pas in juni 2027 te horen?

Wordt nu van ons verwacht dat we een begroting vaststellen waarvan we weten dat die niet klopt? Dat is op zijn zachtst gezegd verwarrend!

Een miljoenenfout in de begroting. En de coalitie zet gewoon haar handtekening!

Als u thuis uw huishoudboekje niet op orde hebt, krijgt u vroeg of laat de rekening
gepresenteerd. Maar bij de gemeente Rheden gaat het blijkbaar anders. Daar wordt gewoon een begroting met een fout van 1,82 miljoen euro goedgekeurd. Terwijl iedereen weet dat de cijfers niet kloppen!

Het college ontdekte vóór de begrotingsbehandeling dat er een flinke financiële fout in de begroting 2027-2030 zat. De gemeenteraad kreeg daarover een brief, maar de begroting zelf werd niet aangepast.

Wij hebben als Volkspartij Politiek Rheden onze collega-raadsleden gewaarschuwd. Je kunt toch geen begroting goedkeuren terwijl je weet dat er een miljoenenfout in zit?

Inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente haar zaken op orde heeft. En op een gemeenteraad die niet zomaar overal zijn handtekening onder zet.

Wij hebben onze waarschuwing gegeven. Toch stemden de coalitiepartijen bestaande uit Burgerbelangen, PRO, VVD en CDA vóór.  Wij hebben uiteraard  tégen gestemd. Behalvde wij, de Volkspartij Politiek Rheden,  stemden ook de andere oppositiepartijen, D66, PvdD, Volt, 50Plus en ChristenUnie tegen deze foutieve begroting.   

De coalitiepartijen hebben anders besloten. Dat is hun goed recht, maar dan moeten zij ook de verantwoordelijkheid voor die keuze nemen.

Het excuus dat de fout volgend jaar bij de eerste bestuursrapportage, mei/juni 2027,  wordt hersteld, vinden wij veel te gemakkelijk. Als je weet dat de cijfers niet kloppen, moet je dat vóór de stemming herstellen. Zo simpel is het.

Hier is het laatste woord nog niet over gezegd.