Programmabegroting Rheden 2027-2030 - De Omissie

Dinsdag 3 november vond de raads-vergadering over de begroting 2027-2030 plaats.

Hier het eerste deel van onze inbreng. 

Over de omissie, een fout in de begroting van 1,8 miljoen euro.

De gemeenteraad moet kunnen vertrouwen op een programmabegroting die een volledig en realistisch beeld geeft van de inkomsten en uitgaven. Alleen dan kan de raad zijn kaderstellende en controlerende taak goed uitvoeren.

Inmiddels weten we dat dit bij de programmabegroting 2027 niet is gelukt. De geconstateerde omissie leidt tot forse correcties: van € 1,8 miljoen nadelig in 2027 tot € 535.000 nadelig in 2030.

Het oorspronkelijk geraamde structurele overschot van € 412.000 in 2027 slaat, na verwerking van de correctie en de septembercirculaire, om in een tekort van € 538.000. Ook de jaren daarna bieden nauwelijks perspectief. Zonder de positieve effecten van de septembercirculaire zouden de structurele tekorten in 2027, 2028 en 2029 respectievelijk circa € 1,4 miljoen, € 549.000 en € 327.000 bedragen.

Bovendien ontbreekt in de informatiebrief het effect van de omissie op het meerjarig financieel perspectief.  Op basis van mijn eigen berekening ontstaat al in 2027 een tekort van € 902.000 en in 2028 een tekort van € 142.000. Dat zijn harde tekorten. 

Het is mooi dat de stijging van de afvalstoffenheffing kan worden teruggebracht van 20% naar 8%. Dat scheelt behoorlijk, enige tientallen euro’s per jaar.

En dat de fout eerlijk is gemeld, verdient waardering. Maar dat de daadwerkelijke financiële verwerking en de consequenties worden doorgeschoven naar de eerste bestuursrapportage die pas halverwege 2027 verschijnt, vinden wij eigenlijk onacceptabel. De raad moet niet nog acht maanden wachten op een volledig financieel beeld.

Dan de rol van de provincie Gelderland.

Heeft het college de provincie geïnformeerd over de omissie en het besluit de financiële correctie pas in de eerste bestuursrapportage van 2027 te verwerken? Zo ja, wat is het oordeel van de provinciale toezichthouder? Zo nee, waarom is deze kwestie niet besproken, terwijl de correctie leidt tot een harde tekorten van 902.000 euro in 2027 en 142.000 euro in 2028 en een structureel tekort van € 538.000 in 2027?

Kan het college bovendien bevestigen dat de provincie haar toezicht baseert op de gecorrigeerde cijfers en niet uitsluitend op de oorspronkelijke programmabegroting?

Wij vinden het noodzakelijk dat de raad duidelijkheid krijgt over de informatievoorziening aan de provincie en haar oordeel over deze werkwijze. De raad moet niet hoeven gissen naar de financiële en bestuurlijke aanvaardbaarheid ervan.

Wat moeten we nu met deze begroting?

We weten niet hoe de omissie financieel wordt verwerkt, noch wat de gevolgen zijn voor het beleid, de weerstandsratio, de schuldquote en de solvabiliteit. Moet er straks een greep in de reserves worden gedaan? Krijgen we dat pas in juni 2027 te horen?

Wordt nu van ons verwacht dat we een begroting vaststellen waarvan we weten dat die niet klopt? Dat is op zijn zachtst gezegd verwarrend!